24 Apr 2020
April 24, 2020

روش کندورسه

0 Comment

روش کندورسه (فرانسوی: Méthode Condorcet) یک نظام رأی‌گیری و انتخاب نامزد برنده است که در آن نامزدی که بتواند بیشترین تعداد برد رودررو با دیگر نامزدها را کسب کند برنده است. نامزدی که این خصوصیت را دارد به‌اصطلاح برنده کندورسه خوانده می‌شود. هر شیوهٔ رأی‌گیری که در آن‌ یک برنده کندورسه وجود دارد معیار کندورسه را ارضا می‌کند. ممکن است در یک انتخابات برنده کندورسه نداشته باشیم زیرا ممکن است ترجیحات دسته‌ای از رأی‌دهندگان که از میان دو نامزد انتخاب می‌کنند دور داشته باشد (ترا گذر نباشد)، به‌طوری‌که برای هر نامزد رقیبی وجود داشته باشد که در رقابت رودررو اکثر آرا را برنده‌شده باشد. این مسئله که به‌عنوان تناقض کندورسه شناخته می‌شود شبیه به بازی سنگ-کاغذ-قیچی است که در آن هریک از اشکال مغلوب یکی و غالب بر دیگری است. همچنین الزامی ندارد که برنده کندورسه بیشینه‌کننده تابع رفاه اجتماعی باشد. نام‌گذاری این روش به افتخار ریاضی‌دان و فیلسوف فرانسوی قرن هجدهم مارکی دو کندورسه بوده‌است، وی از حامیان این روش رای‌گیری بوده‌است.

بیشتر روش‌های کندورسه رأی‌گیری‌های تک‌مرحله‌ای هستند که در آن رأی‌دهندگان نامزدها را از بالا به پایین رتبه‌بندی می‌کنند. این رتبه‌بندی، ترتیب ترجیحات نام دارد. ممکن است این ترتیب نمایانگر ترجیحات اصلی رأی‌دهندگان نباشد زیرا آن‌ها آزاد هستند تا هرگونه که می‌خواهند نامزدها را مرتب نمایند و در این کار شاید بخواهند اهداف استراتژیک خود را لحاظ نمایند. روش‌های فراوانی برای پیدا کردن نامزد برنده در انتخابات وجود دارد، اما همه آن‌ها به انتخاب برنده کندورسه (در صورت وجود) منتهی نمی‌شوند. وقتی که برنده کندورسه نداشته باشیم روش کندورسه می‌تواند چندین برنده داشته باشد. در نتیجه روش‌های کندورسه می‌توانند با توجه به اینکه چه معیارهایی را ارضا می‌کنند از هم متفاوت باشند.

قاعده ترتیبی رابرت که برای رأی‌گیری بر سر لوایح و تبصره‌ها به کار می‌رود نیز یک روش کندورسه است، هرچند رأی‌دهندگان در این روش ترتیب ترجیحات خود را بیان نمی‌کنند. در این شیوه چند نوبت رأی‌گیری می‌شود و در هر نوبت رأی‌گیری بین دو پیشنهاد است. در هر نوبت پیشنهادی که بیشترین رأی را بیاورد برنده می‌شود و در نوبت بعدی با پیشنهاد دیگر به رأی گذاشته می‌شود. در نهایت یک پیشنهاد باقی می‌ماند و آن پیشنهاد برنده است. این روش با رقابت تک-برنده‌ای قابل‌مقایسه است، مجموع کل جفت‌هایی که برای رأی‌گیری انتخاب می‌شوند یکی کمتر از تعداد پیشنهادها است. از آنجایی‌که برنده کندورسه در هر مرحله با رأی حداکثر انتخاب می‌شود هرگز توسط قاعده رابرت حذف نخواهد شد. در این روش با تناقض کندورسه مواجه نمی‌شویم. بخش بزرگی از ادبیات انتخاب اجتماعی در رابطه با خصوصیات این روش است، زیرا این روش به‌طور گسترده و سازمان‌های مهم (مجلس‌ها، کمیته‌ها، و غیره) استفاده می‌شود. این روش برای رأی‌گیری‌های عمومی مناسب نیست زیرا ماهیت چند دوره‌ای آن باعث بالا رفتن هزینه برای نامزدها و دولت خواهد شد.

خلاصه

چون احتمال تناقض کندورسه وجود دارد ممکن است تا به هدفمان در یک انتخابات نرسیم. همان‌طور که به بازی سنگ-کاغذ-قیچی اشاره شد ممکن است در یک انتخابات نیز در دور بیفتیم. اینکه چگونه روش‌های مختلف کندورسه این مشکل را برطرف می‌کنند بستگی به این دارد که این روش‌ها چقدر در اساس با هم تفاوت دارند.

رأی‌دهندگان نامزدها را بر اساس ترجیحات خود مرتب می‌کنند، آن‌ها ممکن است مجاز باشند تا درصورتی‌که بین دو نامزد بی‌تفاوت‌اند آن‌ها را در یک رده قرار دهند.

برای هر دو نامزد بایستی تعداد آرایی که نامزد موردنظر را بالاتر از دیگری قرار داده شمرد. در این صورت هر جفت دو عدد خواهد داشت: اندازه اکثریت و اقلیت آن.

برای اکثر روش‌های کندورسه اعداد ذکرشده در بالا کافی است تا ترتیب کامل نامزدها روشن شود. همچنین این اعداد برای مشخص شدن برنده کندورسه نیز کافی است. درصورتی‌که دو نامزد آراء یکسان کسب کنند نیاز به اطلاعات بیشتری برای مشخص شدن نامزد برنده است. این برابری در آراء ممکن است بین دو نامزد باشد یا در بین برندگان رقابت‌های دودویی باشد، درصورتی‌که تعداد رأی‌دهندگان زیاد باشد این‌گونه برابری آراء به‌ندرت اتفاق خواهد افتاد.